Ceylanpınar’da 150 ton atık çöpe gitmiyor: Elektrik ve gübreye dönüşüyor

Şanlıurfa’nın Ceylanpınar ilçesindeki dev tarım işletmesinin az bilinen enerji altyapısı dikkat çekiyor. Hayvancılık tesislerinden çıkan yaklaşık 150 ton günlük atık biyogaz tesisinde değerlendirilirken sistem saatte en az 350 kilovat elektrik üretiyor. İşlemin ardından günde yaklaşık 12 ton organik gübre de elde ediliyor.

Şanlıurfa’nın Ceylanpınar ilçesinde bulunan Türkiye’nin en büyük tarımsal işletmelerinden biri yalnızca bitkisel üretim ve hayvancılıkla değil, hayvansal atıkları enerjiye dönüştüren altyapısıyla da dikkat çekiyor. Ceylanpınar Tarım İşletmesinin resmî verilerinde yer alan biyogaz tesisi incelendiğinde, işletmedeki hayvancılık faaliyetlerinden ortaya çıkan atıkların elektrik ve organik gübre üretiminde kullanıldığı görülüyor.

Tesise ilişkin rakamlar sistemin ölçeğini de ortaya koyuyor. İşletmede günlük yaklaşık 150 ton hayvansal atık ortaya çıkıyor.

Bu atık doğrudan bertaraf edilmek yerine biyogaz tesisinin hammaddesine dönüşüyor.

Saatte en az 350 kilovat elektrik

Ceylanpınar Tarım İşletmesindeki biyogaz tesisi, 3 bin ana başlık sığırcılık tesisi projesi kapsamında kuruldu.

Tesisin resmî teknik verilerine göre elektrik üretimi saatlik minimum 350 kilovat seviyesinde.

Bu değer günün tamamında aynı minimum üretimin sürdüğü teorik bir hesap üzerinden değerlendirildiğinde 24 saatte 8 bin 400 kilovatsaate karşılık geliyor.

Gerçek günlük üretim tesisin faaliyet koşulları ve operasyon durumuna göre değişebileceği için bu rakam üretim garantisi değil, açıklanan minimum saatlik kapasitenin 24 saatlik matematiksel karşılığı.

Ancak ölçeği göstermesi açısından dikkat çekici.

Hayvancılık işletmelerinde enerji tüketimi; sağım sistemlerinden yem hazırlamaya, havalandırmadan su pompalarına ve farklı mekanik sistemlere kadar geniş bir alana yayılıyor. Atıktan enerji üretimi bu nedenle işletmenin kendi faaliyetleri açısından da ayrı önem taşıyor.

150 ton atık yeniden sisteme giriyor

Biyogaz sisteminin en dikkat çeken tarafı yalnızca elektrik üretmesi değil.

Hayvancılık tesisinde günlük ortaya çıkan yaklaşık 150 ton hayvansal atığın yeniden üretim döngüsüne alınması, büyük miktardaki organik materyalin yönetilmesini sağlıyor.

Hayvansal atıklar uygun şekilde yönetilmediğinde koku, depolama ve çevresel sorunlara neden olabiliyor. Biyogaz tesisinde ise organik materyalin enerji üretiminde kullanılması mümkün hale geliyor.

Ceylanpınar’daki sistem bu açıdan tarım, hayvancılık ve enerji üretimini aynı işletme içerisinde birbirine bağlıyor.

Her gün 12 ton organik gübre

Sistemin üçüncü çıktısı ise organik gübre.

Resmî verilere göre biyogaz tesisindeki işlemler sonucunda günlük yaklaşık 12 ton organik gübre elde ediliyor.

Bu miktar 30 günlük teorik hesapta yaklaşık 360 ton organik gübre anlamına geliyor. Bir yıllık kesintisiz üretim varsayımında ise 4 bin tonun üzerinde bir potansiyel ortaya çıkıyor.

Ancak tesisin gerçek yıllık üretimi bakım, faaliyet günü ve işletme koşullarına göre değişebileceği için bu rakamlar yalnızca günlük açıklanan kapasitenin matematiksel karşılığını gösteriyor.

Ceylanpınar gibi yüz binlerce dekar tarımsal üretim alanının ele geçirildiğu bir bölgede organik gübrenin yeniden üretim sistemine kazandırılması ayrı bir tarımsal değer taşıyor.

Tarımın atığı enerji kaynağı oldu

Ceylanpınar denildiğinde ilk akla ulaşan başlıklar pamuk, buğday, ayçiçeği, hayvancılık ve geniş tarım arazileri oluyor.

Ancak işletmenin enerji altyapısındaki biyogaz tesisi, üretim zincirinin görünmeyen başka bir bölümünü oluşturuyor.

Hayvancılık tesisinden çıkan atık önce enerji hammaddesine, ardından elektrik ve organik gübreye dönüşüyor.

Ortaya çıkan tablo Ceylanpınar’da tarımsal üretimin yalnızca tarladaki ürün miktarıyla sınırlı olmadığını gösteriyor: İşletmede her gün yaklaşık 150 ton hayvansal atık, yeniden ekonomik değere dönüştürülebilen bir kaynak olarak kullanılıyor.
:::

Ceylanpınar Kaymakamlığının işletmeye ilişkin resmî verilerinde biyogaz tesisinin günlük yaklaşık 150 ton hayvansal atık kullandığı, saatlik minimum 350 kW elektrik ürettiği ve günlük yaklaşık 12 ton organik gübre sağladığı belirtiliyor.