Şanlıurfa’da Eski Komşuluk Kültürü Kayboluyor mu? Vatandaşlar Geçmişi Özlemle Hatırlıyor
Şanlıurfa’da geçmişte samimiyet ve dayanışmayla öne çıkan komşuluk ilişkileri, yerini giderek daha mesafeli bir yaşam biçimine bırakıyor. Görüşlerine başvurulan vatandaşlar, eski komşulukların, güvenin ve ahde vefanın azaldığını belirtti. Vatandaşlar ayrıca insanların artık kendi kabuğuna çekildiğini dile getirdi.
Şanlıurfa’da Mahalle Kültürü Eski Sıcaklığını Yitiriyor
Şanlıurfa’da bir dönem mahalle kültürünün ayrılmaz bir parçası kabul edilen komşuluk ilişkileri, değişen yaşam koşulları nedeniyle eski sıcaklığını kaybetmeye başladı. İnsanların birbirinin iyi ve kötü gününde yanında bulunduğu, sofraların paylaşıldığı ve kapıların komşulara açık tutulduğu günler, bugün özlemle anılıyor.
Geçmişte komşuluk kavramı samimiyet, dostluk, yardımlaşma ve dayanışmayla özdeşleşiyordu. İnsanlar evlerinde hazırladıkları yemeği ya da tatlıyı komşularıyla paylaşmayı ihmal etmiyordu. Komşusunun aç kalmasını kendine dert edinen, zor gününde yardımına koşan insanların oluşturduğu mahalle kültürü, toplumsal yaşamda önemli bir yere sahipti.
Aynı Apartmandaki Komşular Bile Birbirini Tanımıyor
Günümüzde ise aynı apartmanda, hatta aynı katta oturan kişilerin dahi birbirini tanımadığı ve komşuluk ilişkilerinin giderek zayıfladığı yönündeki düşünce dikkat çekiyor. Güven ve vefanın ön planda tutulduğu ilişkilerin yerini daha bireysel bir yaşam anlayışının aldığı belirtiliyor.
Şanlıurfalı vatandaşlar, “Günümüzde eski komşuluklar kaldı mı?” sorusuna yanıt vererek geçmişten bugüne değişen komşuluk ilişkilerini, mahalle kültürünü ve özlemini çektikleri eski günleri değerlendirdi.
“ESKİDEN SOKAĞA ÇIKTIĞIMIZDA HERKES HALİMİZİ HATIRIMIZI SORARDI”
Mahallelerde geçmişte insanların birbirine daha fazla ilgi gösterdiğini ve çocukların dahi komşular tarafından sahiplenildiğini aktaran Zeynep Kılıçarslan, bugün eski komşuluk ilişkilerinin kalmadığını şu sözlerle ifade etti:
“Eski komşuluklar kalmadı. Eskiden sokağa oynamaya çıktığımızda herkes halimizi hatırımızı sorardı. Şu an ise insanlar çocuklarını kapılarının önüne bile göndermiyor. Bizim zamanımızda bize sorulan ‘Aç mısınız?’ sorusu bile bizi çok mutlu ederdi. Eski komşuluklara dönmeyi tabii ki isterim. Bir sorunum olduğunda rahatlıkla gidebileceğim bir kapı olduğunu bilmek beni mutlu ederdi. O zamanlara geri dönmek isterim. O samimi ortamı kim istemez ki?”
“BİZİM KÜLTÜRÜMÜZ ZAYIFLADI ARTIK”
Komşuluk ilişkilerindeki zayıflamayı kültürel değerlerin yeni kuşaklara yeterince aktarılamamasıyla açıklayan Kamil Arslan, geçmişte misafirlere ve komşulara gösterilen önemin bugün azaldığını vurgulayarak şunları kaydetti:
“Hayır, mlesef eski komşuluklar kalmadı. Eskiden ‘Komşusu açken tok yatan bizden değildir’ diye bir söz vardı. Bizim kültürümüz zayıfladı artık. Eskisi gibi komşuluk nasıl kalsın? Şu an kültürel mirasımızı tüketiyoruz, bunu samimi söylüyorum. Biz artık çocuklarımıza kendi yaşadığımız kültürü ve yaşam tarzını aktaramıyoruz. Bu yüzden çocuklar sanal ortamda yetişiyor. Bizim zamanımızda telefon yoktu ama en azından değerlerimiz vardı. Misafir geldiğinde biz az yerdik. Sırf gelen misafir bir tabak daha isterse mahcup olmayalım diye düşünürdük. Eski komşulukların geri gelmesini tabii ki isterim. O samimiyet özleniyor”
“İNSANIN ZOR GÜNÜNDE YANINDA OLACAK BİR KOMŞUSUNUN OLMASI ÇOK GÜZEL”
Geçmişteki komşuluk ilişkilerinin samimiyet ve güven temeline dayandığını belirten bir başka vatandaş ise eski ilişkilerin bugün azaldığını, buna karşın hâlâ güvenilir ve iyi komşuların bulunduğuna inandığını aktararak eski komşuluklara duyduğu özlemi şu sözlerle dile getirdi:
“Eski samimiyet ve güven kalmadı. Günümüzde de olsa çok daha iyi olurdu. Eski komşuluklar çok güzeldi ama şu an hâlâ böyle komşulukların olduğuna inanıyorum. İyi insanlar hep var olsun. Mahallemde şu an bir komşum var, ona sonsuz güvenebilirim. İnsanın zor gününde yanında olacak bir komşusunun olması bence olabilecek en iyi şey. Tabii ki o eski komşulukları isterim. O mahalle kültürünü, samimiyeti ve güveni günümüzde de yaşamak isterdim. Arkama bakmadan güvenebileceğim komşularım olsun isterdim”
