Yükseköğretim Mezunlarında Beyin Göçü Yükseldi: Almanya İlk Tercih Oldu

Türkiye’de yükseköğretim mezunlarının yurt dışına göçünü ortaya koyan beyin göçü oranı, 2025 yılında yüzde 2,2 olarak tespit edildi. Erkeklerde yüzde 2,7, kadınlarda ise yüzde 1,8 seviyesinde bulunan oranın üniversite türü, eğitim alanı ve öğrenim diline göre farklılaştığı belirlendi.
Beyin Göçünde Erkeklerin Payı Öne Çıktı
Yükseköğretim Beyin Göçü İstatistikleri 2025 verileri incelendiğinde, Türkiye’de yükseköğretim mezunlarının yurt dışına göç oranının bir önceki yılla kıyaslandığında yükseldiği görüldü. Cinsiyet bazında gerçekleştirilen değerlendirmede erkeklerin beyin göçü oranı yüzde 2,7, kadınların oranı ise yüzde 1,8 olarak hesaplandı.
İllere Göre Beyin Göçü Oranı: İstanbul Zirvede
İl bazında yapılan incelemede, yükseköğretim mezunları arasında beyin göçü oranının en yüksek seviyede olduğu il yüzde 4 ile İstanbul oldu. İstanbul’un ardından İzmir, Ankara, Eskişehir ve Yalova yer aldı.
Beyin göçü oranının en düşük düzeyde kaldığı il ise yüzde 0,2 ile Siirt olarak kayıtlara geçti. Siirt’i Hakkâri, Kilis, Van ve Bitlis izledi.
Vakıf Üniversitesi Mezunlarında Oran Yüzde 4,4’e Yükseldi
Üniversite türü esas alınarak yapılan değerlendirmede, devlet üniversitesi mezunlarının beyin göçü oranı 2024 yılında yüzde 1,7 seviyesindeyken 2025 yılında yüzde 1,9’a çıktı. Vakıf üniversitesi mezunlarında ise oranın yüzde 4,3’ten yüzde 4,4’e yükseldiği kaydedildi.
Vakıf üniversitelerinde tam burslu öğrenim gören mezunların beyin göçü oranı yüzde 8,6 ile en yüksek düzeyde gerçekleşti. Bu oran kısmi burslu mezunlarda yüzde 3,8, ücretli eğitim alan mezunlarda ise yüzde 3,7 olarak belirlendi.
Eğitim Alanlarında Bilişim ve İletişim Teknolojileri İlk Sırada
Eğitim alanlarına göre gerçekleştirilen incelemede, en yüksek beyin göçü oranı yüzde 7 ile bilişim ve iletişim teknolojileri alanında tespit edildi. Bu alanın ardından yüzde 4,8 ile mühendislik, imalat ve inşt, yüzde 3 ile doğa bilimleri, matematik ve istatistik geldi.
Cinsiyete göre yapılan değerlendirmede de bilişim ve iletişim teknolojileri ilk sırada konumlandı. Söz konusu alandaki beyin göçü oranı erkeklerde yüzde 8,2, kadınlarda ise yüzde 5,1 olarak açıklandı.
Erkeklerde en düşük oran yüzde 0,8 ile tarım, ormancılık, balıkçılık ve veterinerlik alanında görülürken, kadınlarda en düşük oran yüzde 0,7 ile eğitim alanında kayda geçti.
Lisans Programlarında Moleküler Biyoloji ve Genetik Önde
Lisans programları arasında en yüksek beyin göçü oranına sahip bölüm yüzde 13,1 ile moleküler biyoloji ve genetik oldu. Bu bölümün ardından yüzde 13 ile işletme mühendisliği, yüzde 11 ile matematik mühendisliği sıralandı.
Beyin göçü oranı elektronik mühendisliğinde yüzde 10,9, fizik mühendisliğinde ise yüzde 10,2 olarak tespit edildi.
Öğrenim Diline Göre Fransızca Eğitim Alanlar Önde
Öğrenim dili esas alınarak yapılan değerlendirmede, Fransızca eğitim alan yükseköğretim mezunları yüzde 10,5 ile en yüksek beyin göçü oranına ulaştı.
Fransızcanın ardından yüzde 7,5 ile Almanca, yüzde 6,8 ile İngilizce ve yüzde 5 ile Rusça yer aldı.
Göç Eden Mezunların İlk Tercihi Almanya
Yurt dışına göç eden lisans mezunlarının en fazla tercih ettiği ülke yüzde 22 ile Almanya oldu. Almanya’yı yüzde 16,9 ile Amerika Birleşik Devletleri, yüzde 10,5 ile Birleşik Krallık, yüzde 8,3 ile Hollanda ve yüzde 5,2 ile Kanada takip etti.
Ülkelere göre bölüm dağılımı incelendiğinde, bilgisayar mühendisliği mezunlarının Almanya, Birleşik Krallık ve Hollanda’ya göç edenler arasında en büyük paya sahip olduğu görüldü. Amerika Birleşik Devletleri’ne giden mezunlar arasında elektrik-elektronik mühendisliği öne çıkarken, Kanada’yı tercih edenlerde işletme mezunları ilk sırada bulundu.
