Siverek’teki Kaya Resimlerinde Kementle Av Sahnesi ve İki Haç Motifi Gün Yüzüne Çıktı
Şanlıurfa’nın Siverek ilçesine bağlı Aliyunus (Tog/Tok) köyünde bulunan kaya resimleri, geçmiş dönemlere ait avcılık sahnelerini ve kaya üzerinde kullanılan işleme tekniklerini gözler önüne seriyor. Düz bir kireçtaşı yüzeyine işlenmiş figürlerde yabani hayvanların kementlerle avlanması betimlenirken, aynı yüzeyde tespit edilen iki haç motifi nedeniyle resimlerin Erken Bizans dönemine ait olabileceği değerlendiriliyor.
Arkeolog Gül Güler ve Bahattin Çelik tarafından hazırlanan bilimsel çalışma, Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi’nin 65. sayısında 24 Mart 2025 tarihinde yayımlandı. Araştırmada kaya resimlerinin konusu, yapım tekniği ve olası tarihlendirmesi, arkeolojik bulgular esas alınarak incelendi.
Siverek Kaya Resimlerinde Kementle Avcılık Tasvir Ediliyor
Aliyunus köyündeki kaya yüzeyinde bulunan tasvirlerin odak noktasını yabani hayvanların avlanması oluşturuyor. Araştırmacılar, figürlerde hayvanların kement yardımıyla yakalanmasının anlatıldığını ifade ediyor.
Resimler, düz bir kalker yüzeye dövme tekniği kullanılarak işlenmiş. Figürlerin cepheden betimlenmesi de çalışmada ele alınan özellikler arasında bulunuyor. Araştırmada av sahnesinin bölgedeki diğer kaya resimleriyle benzerlikler taşıdığı, buna karşın figürlerin işleniş biçimi açısından farklı nitelikler sergilediği belirtiliyor.
İki Haç Motifi Erken Bizans Dönemini İşaret Ediyor
Kaya resimlerinde saptanan iki haç motifi, araştırmanın tarihlendirme ile ilgili bölümünde ön plana çıkıyor. Gül Güler ve Bahattin Çelik, söz konusu motiflerden yola çıkarak tasvirlerin milattan sonra 5. veya 6. yüzyıla ait olabileceği değerlendirmesinde bulunuyor.
Bahsi geçen dönem, Erken Bizans dönemiyle ilişkilendiriliyor. Bununla birlikte makalede yer alan tarihlendirme, motiflerin özelliklerine dayanan bilimsel bir değerlendirme niteliğinde. Resimlerin kesin olarak hangi tarihte yapıldığına dair bir sonuca ulaşılmış değil.
Av Sahnesinin Kullanım Amacı da Mercek Altına Alındı
Bilimsel çalışmada kaya resimlerinin yalnızca avcılığı betimleyen yönü değil, hazırlanma amacı da incelendi. Araştırmacılar, tasvirlerin avcılıkla bağlantılı olduğunu ifade ederken ritüel amaçlarla yapılmış olabileceği ihtimalini de göz önünde bulunduruyor.
Bu yorum, kaya yüzeyindeki figürlerin anlamına yönelik olasılıklardan biri olarak ortaya konuluyor. Resimlerin ritüel amaçla hazırlandığı, kesinleşmiş bir arkeolojik bulgu olarak ifade edilmiyor.
Aliyunus Köyündeki Tasvirler Bilimsel Makaleye Konu Oldu
Şanlıurfa Siverek’ten Ele Geçen Kaya Resimleri başlıklı makale, Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi’nin 2025 yılında yayımlanan 65. sayısının 76-83. sayfalarında yer aldı.
Çalışmada Aliyunus köyündeki kaya resimleri; av sahnesinin içeriği, dövme tekniği, figürlerin gösteriliş biçimi ve haç motifleri üzerinden değerlendirildi. Araştırmanın temel bulguları, Siverek’teki bu kaya tasvirlerinin bölgedeki diğer örneklerle hem ortak hem de farklı özellikler barındırdığını ortaya koyuyor.
