Şanlıurfa’nın Birecik İlçesinde Hasbeli Aş Geleneği: Karıncalara Ayrılan Pay Şaşırtıyor!
Şanlıurfa‘nın Birecik ilçesine özgü, köklü geleneksel yemeklerinden biri olan Hasbeli Aş, yüzyıllardır süregelen lezzeti ve dilek yemeği özelliğiyle öne çıkıyor.
İlçede evlerde hazırlanan mercimekli pilav olarak da tanımlanan Hasbeli Aş, sadece yöresel bir tat olmanın ötesinde, Birecik’in inanç ve kültürel mirasındaki önemli konumunu muhafaza ediyor.
Dileklerin ve Duaların Lezzeti
Birecik’te özellikle Şıh Hasan Türbesi bahçesinde icra edilen bu gelenekte, dileği olan bireyler Hasbeli Aş pişirerek yakınlarıyla birlikte türbeyi ziyaret ediyor.
Türbe bahçesinde dağıtılan Hasbeli Aş, dualar eşliğinde tüketilirken, yemeği yiyenler de gönüllerindeki dilekleri zikrediyor. Geleneksel uygulama gereği, hazırlanan yemeğin belirli bir miktarı “karınca hakkı” olarak yere bırakılıyor.
Bu pratiğin, paylaşımcılık, bereket ve iyilik anlayışının bir tezahürü olduğu belirtiliyor.
Birecik Mutfağının Benzersiz Tarifi
Hasbeli Aş’ın temel bileşeni, yeşil mercimekten daha küçük ve kahverengi kabuklu olan yöresel hasbe mercimeğidir.
Birecik mutfak kültüründe mühim bir yer tutan bu özel yemek, nesiller boyu aktarılan geleneksel tariflerle hazırlanmaktadır.
Hasbeli Aş İçin Gerekli Malzemeler
1,5 su bardağı hasbe (mercimek)
1 su bardağı pilavlık bulgur
2 yemek kaşığı sade yağ
2 yemek kaşığı zeytinyağı
1 yemek kaşığı zahvur (yalancı safran)
1 yemek kaşığı toz biber
1 tatlı kaşığı tuz
1 tatlı kaşığı karabiber
Hazırlanış Süreci
Yıkanmış mercimekler tencereye alınır, bir miktar zeytinyağı ve üzerini aşacak kadar sıcak su ilave edilerek hafifçe diri kalacak şekilde haşlanır. Akabinde mercimekler süzülür.
Haşlanan mercimeklere bulgur, zahvur, toz biber, tuz ve karabiber eklenir. Sade yağ veya zeytinyağı eşliğinde kısa bir süre kavrulur.
Ardından üzerini geçecek kadar sıcak su ilave edilerek tencerenin kapağı kapatılır ve pişmeye bırakılır. Gerektiğinde sıcak su eklenerek kıvamı düzenlenir.
Suyunu çeken Hasbeli Aş, ocaktan alındıktan sonra belirli bir süre dinlenmeye bırakılır. Geleneksel tarifte mercimek ve bulgurun tamamen dağılmaması, hafif diri kıvamını koruması mühimdir.
