IBAN Kullanımından Kaynaklanan Cezalarda Yeni Düzenleme: Detaylar ve Uygulama Esasları
Banka hesaplarını komisyon karşılığında veya yardım amacıyla başka şahısların kullanımına açan yurttaşların hukuki durumuna ilişkin yeni bir mevzuat değişikliği gerçekleştirildi. Dolandırıcılık eylemlerinde kullanılan hesabın sahibinin suça doğrudan iştirak edip etmediği, tatbik edilecek müeyyidenin belirlenmesinde belirleyici bir faktör olacaktır. Söz konusu düzenleme, henüz kesinleşmemiş dosyaların yanı sıra, infaz aşamasına intikal etmiş kararları da kapsayan hükümleri ihtiva etmektedir.
IBAN MAĞDURLARININ CEZALARI AZALDI MI?
Resmi Gazete’de yayımlanan düzenlemeye göre, dolandırıcılık yahut nitelikli dolandırıcılık suçuna katılımı yalnızca hesabını veya kartını başkasına kullandırmaktan ibaret olan kişilerin cezalarında indirime gidilecektir.
Kendisine ya da bir başka kişiye haksız kazanç temin etmek amacıyla banka hesabı, kredi kartı, ödeme hizmeti sağlayıcısı hesabı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısındaki hesap bilgilerini başkasına veren şahıslar bu kapsamda değerlendirilecektir.
Ancak indirimin uygulanabilmesi için şahsın dolandırıcılık suçunun diğer safhalarına doğrudan iştirak etmemiş olması gerekecektir. Suça iştiraki yalnızca hesap veya kart bilgilerini kullandırmakla sınırlı kalan kişilere verilecek ceza yarı oranında indirilecektir.
IBAN MAĞDURLARINA AF SÖZ KONUSU MU?
Yeni düzenleme, IBAN veya banka hesabı kullandıran şahıslar hakkında genel bir af sağlamamaktadır. Düzenleme, belirlenen koşulları taşıyan kişiler için cezada yarı oranında indirim uygulanmasını öngörmektedir.
Bu nedenle hakkında işlem yapılan her bireyin cezası otomatik olarak ortadan kalkmayacaktır. Mahkemeler, şahsın eyleminin yalnızca hesap bilgilerini başkasına vermekle sınırlı olup olmadığını titizlikle inceleyecektir.
Dolandırıcılığa doğrudan iştirak ettiği saptanan kişiler ise hesap kullandıranlara yönelik ceza indiriminden aynı şekilde yararlanamayacaktır. İndirimin kapsamı, şahsın suç içerisindeki rolüne göre tayin edilecektir.
TCK 158 MADDESİNDE HANGİ DEĞİŞİKLİK YAPILDI?
12. Yargı Paketi kapsamında Türk Ceza Kanunu’nun nitelikli dolandırıcılık suçunu düzenleyen 158’inci maddesine yeni bir fıkra ilave edilmiştir.
Eklenen hüküm, banka ve kredi kartlarının yanı sıra ödeme hizmeti sağlayıcılarındaki hesaplar ile kripto varlık hizmet sağlayıcılarında bulunan hesap bilgilerini de içermektedir.
Bu hesapları haksız bir menft temin etme maksadıyla başkasına kullandıran ancak dolandırıcılık eylemine doğrudan katılmayan kişiler hakkında belirlenecek cezanın yarısı indirilecektir.
Düzenlemede hesabın hangi amaçla ve ne şekilde kullandırıldığı ile hesap sahibinin suçun diğer aşamalarındaki rolü önem arz edecektir. Yalnızca hesabını kullandıran kişilerle dolandırıcılık eylemini doğrudan gerçekleştiren kişilerin aynı biçimde değerlendirilmemesi hedeflenmektedir.
İSTİNAF AŞAMASINDAKİ IBAN DOSYALARI NASIL ETKİLENECEK?
Düzenlemenin yürürlüğe girmesinden evvel hakkında hüküm verilen ancak kararı henüz kesinleşmeyen kişilerin dosyaları tekrar değerlendirmeye alınacaktır.
Bölge Adliye Mahkemelerinde, yani İstinaf incelemesinde bulunan dosyalar hakkında bozma kararı verilecektir. Dosyalar, yeni düzenlemenin uygulanması ve yeniden yargılama yapılması amacıyla kararı veren ilk derece mahkemelerine gönderilecektir.
İlk derece mahkemeleri, sanığın eyleminin yalnızca hesap veya kart bilgilerini başkasına vermekle sınırlı kalıp kalmadığını irdeleyecektir. Şartların oluştuğunun tespiti halinde ceza indirimi yeni hükme göre değerlendirilecektir.
YARGITAY’DAKİ DOSYALAR İLK DERECE MAHKEMESİNE GÖNDERİLECEK Mİ?
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığında bekleyen dosyalar da yeni düzenleme doğrultusunda işlem görecektir.
Bu dosyalar, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına hangi usulle geldiyse aynı usule uygun şekilde doğrudan kararı veren ilk derece mahkemesine sevk edilecektir.
Böylece henüz kesinleşmeyen hükümler bakımından yeni ceza indirimi düzenlemesinin uygulanıp uygulanamayacağı ilk derece mahkemeleri tarafından takdir edilecektir.
İNFAZ AŞAMASINDAKİ IBAN DOSYALARI İÇİN NE OLACAK?
Hakkındaki ceza kararı kesinleşen ve infaz süreci başlamış hükümlüler için de etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanma olanağı getirilmiştir.
Bu imkândan, daha önce TCK’nin 168’inci maddesindeki etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanmayan kişiler faydalanabilecektir. Mahkeme, hükümlüye mağdurun zararını karşılaması için ihtarda bulunacaktır.
Hükümlünün ihtarın yapılmasından itibaren altı ay içinde mağdurun zararını aynen iade etmesi veya tamamen tazmin etmesi gerekecektir. Zararın giderilmesi durumunda cezada yeni bir indirim uygulanabilecektir.
ZARAR ÖDENİRSE CEZA NE KADAR AZALACAK?
Mağdurun uğradığı zarar tamamen karşılandığında, TCK 168/2 kapsamında verilecek cezanın yarısına kadar indirim uygulanabilecektir.
Ancak yalnızca zararın bir kısmının karşılanması, belirtilen indirimden tam olarak yararlanmak için yeterli olmayacaktır. Düzenlemede mağdurun zararının tamamen giderilmesi şartı aranmaktadır.
Hükümlüye tanınan altı aylık süre, mahkemenin yapacağı ihtarla başlayacaktır. Süre içinde ödeme yapılması halinde dosya, ceza indiriminin uygulanması amacıyla yeniden gözden geçirilecektir.
ALTI AYLIK SÜREDE İNFAZ DURDURULACAK MI?
Mağdurun zararı ödenene dek hükümlünün infazı durdurulmayacaktır. Altı aylık ödeme süresi içerisinde cezanın ertelenmesine veya infazın geçici olarak durdurulmasına karar verilemeyecektir.
Ceza indirimi, mağdurun zararının tamamen karşılanmasının ardından uygulanacaktır. Bu nedenle hükümlünün yalnızca ödeme yapacağını beyan etmesi infazın durması için kafi gelmeyecektir.
Yeni düzenleme, banka hesabı veya IBAN kullandırdığı için yargılanan tüm kişiler hakkında otomatik cezasızlık sağlamamaktadır. Ceza indirimi, şahsın suça katılımının hesap bilgilerini kullandırmakla sınırlı olduğunun saptanması veya infaz aşamasında mağdur zararının belirtilen sürede tamamen giderilmesi halinde uygulanabilecektir.
