Şanlıurfa’da 20 Dönümlük Fıstık Bahçesinde Verim Kaybı Gelir Hesabını Değiştirdi

Türkiye’nin mühim fıstık yetiştirme merkezleri arasında bulunan Şanlıurfa’da hasat döneminin gelmesiyle birlikte üreticilerin elde edeceği nihai kazanç dikkatle takip ediliyor.

Ürünün kilogram satış bedeli kadar araziden temin edilen rekolte miktarı, hasat işçiliği ve senelik bakım masrafları da çiftçinin elinde kalacak net geliri doğrudan belirlemektedir.

Şanlıurfa bölgesinde yer alan 20 dönümlük fıstık bahçesi sahibi bir üreticinin bu döneme ait hasat rakamları mercek altına alınarak ayrıntılı gelir-gider dökümü çıkarıldı. Elde edilen veriler, yalnızca yüksek kilogram satış bedelinin üretici kârını belirlemede yeterli olmadığını gözler önüne serdi.

20 Dönümden 6 Ton Ürün Hedefleniyordu

Bahçe sahibinin aktardığı verilere göre, 20 dönümlük tarım arazisinden bu dönem takriben 6 ton fıstık elde edilmesi hedefleniyordu. Fakat hasat dönemi tamamlandığında toplanan rekolte miktarı öngörülenin oldukça gerisinde kaldı.

Bahçeden yalnızca 1 ton, yani yaklaşık 1.000 kilogram fıstık toplanabildi. Böylece dönem başlangıcındaki beklentinin sadece takriben altıda biri karşılanabilmiş oldu.

Söz konusu veriler alan bazında ele alındığında durum daha somut bir hal alıyor. Şayet 6 tonluk verim beklentisi karşılansaydı 20 dönümlük arazide dönüm başına ortalama 300 kilogram (6.000 kilogram ÷ 20 dönüm) ürün elde edilecekti. Gerçekleşen rekoltede ise dönüm başına ortalama yalnızca 50 kilogram (1.000 kilogram ÷ 20 dönüm) ürün toplanabildi.

Rekolte Beklentinin Yüzde 83 Gerisinde Kaldı

Hedeflenen 6 tona karşılık yalnızca 1 ton ürün temin edilmesi, yaklaşık 5 tonluk rekolte kaybı anlamına geliyor. Diğer bir deyişle üreticinin hedeflediği mahsulün yaklaşık yüzde 83’lük kısmı temin edilemedi.

Fıstık tarımında ağaçların yaşı, sulama şartları, iklim faktörleri, zirai hastalıklar, uygulanan bakım metotları ve ürünün periyodisite (var yılı-yok yılı) döngüsü gibi unsurlar verimliliği doğrudan etkilemektedir. Ancak bahse konu arazide 6 tondan 1 tona düşen rekolte, bu sezonki gelir tahminlerini bütünüyle değiştirdi.

Kırmızı Kavlak Fıstıkta Güncel Piyasa Fiyatları

Piyasadaki son duruma göre kırmızı kavlak fıstığın kilogramı 700 TL ile 900 TL arasında alıcı bulmaktadır. Elde edilen 1 tonluk mahsul üzerinden bir hesaplama yapıldığında, üreticinin elde edeceği brüt satış geliri ürünün elden çıkarıldığı fiyata göre farklılık gösteriyor.

Ürünün kilogramı 700 TL üzerinden satıldığında toplam brüt gelir 700.000 TL (1.000 kg × 700 TL) seviyesinde gerçekleşirken, kilogramı 900 TL üzerinden işlem gördüğünde brüt hasılat 900.000 TL (1.000 kg × 900 TL) düzeyine ulaşıyor. Buna göre 20 dönümden sağlanan 1 ton mahsulün toplam brüt değeri 700 bin TL ile 900 bin TL arasında değişiyor. Bu rakamdan hasat ve bakım giderlerinin düşülmesi gerekiyor.

Hedeflenen Rekolteye Ulaşılsaydı Gelir Tablosu Nasıl Olacaktı?

Verim kaybının mali boyutu, sezon başlangıcında hedeflenen 6 ton mahsul üzerinden incelendiğinde tablo çok daha belirginleşiyor. Şayet 6 ton kırmızı kavlak fıstık kilogramı 700 TL’den satılmış olsaydı 4 milyon 200 bin TL, kilogramı 900 TL’den satılmış olsaydı 5 milyon 400 bin TL brüt satış geliri elde edilebilecekti.

Gerçekleşen 1 tonluk hasadın oluşturduğu 700 bin-900 bin TL’lik gelirle kıyaslandığında, verim düşüklüğü sebebiyle potansiyel brüt hasılatta yaklaşık 3 milyon 500 bin TL ile 4 milyon 500 bin TL arasında bir fark meydana geldi.

Hasat İşçiliği ve Yıllık Bakım Giderleri

Fıstık üretiminde en temel maliyet kalemlerinden birisini hasat işçiliği teşkil ediyor. Verilen bilgi doğrultusunda arazide hasat fliyeti için 5 işçi görev yapmaktadır. Her işçiye günlük 2 bin TL yevmiye verilmektedir.

Bu kapsamda 5 çalışanın günlük toplam işçilik maliyeti 10.000 TL (5 işçi × 2.000 TL) tutmaktadır. Hasadın devam ettiği her gün için bu masraf eklenmektedir.

Öte yandan gübreleme, ilaçlama, sulama, mazot ve elektrik tüketimi gibi yıllık bakım giderleri için toplam yaklaşık 10 bin TL harcama gerçekleştirildiği belirtildi. Bu tutar 20 dönümlük araziye oranlandığında dönüm başına ortalama 500 TL (10.000 TL ÷ 20) bakım masrafına denk gelmektedir.

Dönüm Başına Elde Edilen Hasılat

Araziden toplam 1 ton fıstık alınması, dönüm başına yaklaşık 50 kilogram mahsul anlamına gelmektedir. Kırmızı kavlak fıstığın 700 TL fiyattan satılması durumunda bir dönümün getirdiği brüt tutar 35.000 TL, 900 TL fiyattan satılması durumunda ise 45.000 TL olmaktadır.

Sonuç olarak, fıstık fiyatlarının yüksek seyretmesine karşın rekoltenin ciddi oranda düşmesi, üreticinin toplam gelirini aşağı çekmektedir. Tarımsal üretimde kârlılığın sadece kilogram satış fiyatına değil, aynı zamanda dekardan alınan verim miktarına ve girdi maliyetlerine bağlı olduğu bir kez daha kanıtlanmış oldu.