İnternet Alışverişlerinde Cayma Hakkını Genişleten Emsal Karar: 3 Önemli Kısıtlama Kaldırıldı

Çevrim içi alışveriş gerçekleştiren milyonlarca tüketiciyi yakından ilgilendiren kritik bir yargı kararına imza atıldı. Danıştay Onuncu Dairesi, Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği bünyesinde yer alan ve tüketicilerin sözleşmeden dönme imkanını kısıtlayan üç ayrı düzenlemenin iptal edilmesini kararlaştırdı.

Tüketiciler Birliği Derneği tarafından yargıya taşınan uyuşmazlık neticesinde, yönetmeliğin 15’inci maddesinin birinci fıkrasında sıralanan (ı), (j) ve (k) bentleri bütünüyle hükümsüz kılındı.

İptal Edilen 3 Kritik Hüküm Hangileri?

Danıştay tarafından verilen hüküm doğrultusunda, cayma hakkının istisnaları arasında sayılan aşağıdaki sözleşme türlerine ilişkin maddeler yürürlükten kaldırıldı:

Karayolları Trafik Kanunu kapsamında tescil ettirilmesi zorunlu kılınan otomobil ile motosiklet benzeri motorlu taşıtlar ile tescil veya kayıt yükümlülüğü bulunan insansız hava araçlarına dair sözleşmeler.

Canlı müzayede usulüyle tertiplenen açık artırmalar vasıtasıyla akdedilen sözleşmeler.

Tanıtım ve kullanım kılavuzunda satıcı ya da yetkili teknik servis tarafından kurulumunun ya da montajının yapılması gerektiği açıkça belirtilen ve kurulum işlemi tamamlanmış olan mallara ilişkin sözleşmeler.

Bu yargı kararı neticesinde, bahsi geçen ürünlerin internet üzerinden temin edilmesinde cayma hakkının kullanılmasını engelleyen tüm yasal kısıtlamalar geçersiz hale geldi.

Elektronik Cihazlar ve Bilgisayarlar İade Edilebilecek mi?

Cep telefonu, akıllı st, tablet ve bilgisayar gibi teknolojik aygıtlar adına getirilmiş olan cayma hakkı kısıtlaması, 24 Mayıs 2025 tarihli mevzuat değişikliğiyle kaldırılmış ve söz konusu düzenleme 1 Ocak 2026 itibarıyla resmen yürürlüğe girmişti.

Buna göre alıcılar; internet üzerinden satın aldıkları cep telefonu, masaüstü veya dizüstü bilgisayar, tablet ile akıllı st ürünlerinde ilgili mevzuat şartlarını karşılamak kaydıyla 14 günlük yasal cayma hakkından kesintisiz olarak yararlanabilmektedir.

Tüketicilerin bu yasal imkanı devreye sokabilmesi adına herhangi bir gerekçe sunma veya cezai tazminat ödeme zorunluluğu bulunmamaktadır.

İade Kargo Bedeli Kimin Tarafından Karşılanacak?

Cayma hakkının kurallara uygun biçimde işletilmesi vaziyetinde tüketici, satıcının ön bilgilendirme metninde ilan ettiği lojistik firması aracılığıyla gerçekleştirdiği gönderimlerde kargo ücretinden mesul tutulamaz.

Satıcı tarafça herhangi bir anlaşmalı taşıyıcı firma ilan edilmemişse de alıcıdan kargo nakliye bedeli talep edilememektedir. Öngörülen kargo acentesinin tüketicinin yerleşim bölgesinde şubesinin bulunmaması durumunda, satıcının ek bir maliyet istemeksizin ürünü tüketiciden bizzat aldırması yasal bir zorunluluktur.

Bununla birlikte, satıcı tarafından belirlenen lojistik şirketinin haricinde farklı bir kargo firmasının tüketici tarafından şahsen seçilmesi halinde masraf yükümlülüğü değişiklik gösterebilmektedir. Bu gerekçeyle iade adımından önce satıcının sunduğu kargo alternatiflerinin tetkik edilmesi önerilmektedir.

14 Günlük Yasal Süreç Nasıl İşliyor?

Ürün alımlarında 14 günlük cayma mühleti, malın tüketiciye fiilen teslim edildiği gün itibarıyla işlemeye başlar. Alıcı, sipariş edilen ürün kendisine henüz teslim edilmeden önceki aşamada dahi cayma hakkını devreye sokabilir.

Cayma bildiriminin yazılı olarak ya da e-posta, web sitesi veya alışveriş platformunun iade ekranı gibi kalıcı veri saklayıcıları kanalıyla satıcıya veya aracı kuruluşa iletilmesi hukuken yeterli kabul edilmektedir.

Tüketicinin cayma bildirimini iletmesinin akabinde ürünü 14 gün içerisinde geri kargolaması icap eder. Satıcı firma ise mevzuat gerekliliklerinin karşılanması durumunda, teslimat bedelleri dahil olmak üzere tahsil ettiği tüm tutarları 14 gün içerisinde tüketiciye eksiksiz iade etmekle yükümlüdür.

Her Kategorideki Ürün İçin Cayma Hakkı Geçerli mi?

Yargı organınca alınan bu karar, internet üzerinden temin edilen tüm ürünlerin istisnasız geri verilebileceği şeklinde yorumlanmamalıdır. Tüketicinin kişisel istekleri doğrultusunda özel olarak hazırlanan siparişler, hızlı bozulabilen mallar, hijyen ambalajı açılmış ürünler ile elektronik ortamda anında ifa edilen dijital hizmetler gibi kalemlerde cayma hakkı muafiyetleri uygulanmayı sürdürmektedir.