Katılımevim ve Birevim satıldı mı? Emlak Katılım’dan KAP açıklaması
Türkiye’de ev, arsa ve diğer taşınmazların satışında ödeme yöntemini değiştirecek Güvenli Ödeme Sistemi için 1 Ekim tarihi öne çıkıyor. Planlanan düzenlemeyle alıcının ödediği satış bedeli ile tapudaki mülkiyet devrinin birbirine bağlanması hedefleniyor. Yeni modelde para önceden sisteme yatırılacak ancak tapu devri gerçekleşmeden satıcının hesabına aktarılmayacak. Böylece yüksek tutarlı taşınmaz satışlarında hem alıcı hem de satıcı açısından ödeme güvenliğinin artırılması amaçlanıyor.
Güvenli Ödeme Sistemi, taşınmaz satış bedelinin transferi ile tapu devrinin bağlantılı şekilde gerçekleştirilmesini öngören bir ödeme modeli. Sistemde alıcı, ev veya arsa için ödeyeceği tutarı tapu devrinden önce güvenli ödeme altyapısına yatıracak.
Satış bedeli bu aşamada doğrudan satıcıya gönderilmeyecek. Tapu müdürlüğünde mülkiyet devri tamamlandıktan sonra sistemde bekleyen tutarın satıcının hesabına aktarılması planlanıyor.
Taşınmaz satışlarında Güvenli Ödeme Sistemi’nin 1 Ekim itibarıyla zorunlu hale getirilmesi planlanıyor. Düzenleme, Ticaret Bakanlığının Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik kapsamında yürüttüğü faaliyetlar arasında bulunuyor.
Yeni dönemde konut, arsa ve diğer taşınmaz satışlarında ödeme sürecinin daha kontrollü ve kayıtlı bir yapı üzerinden gerçekleştirilmesi hedefleniyor. Böylece tapu devri ile satış bedelinin aktarılması birbirinden bağımsız iki işlem olmaktan çıkarılacak.
Yeni sistemde satış bedeli tapu devri tamamlandıktan sonra satıcıya aktarılacak. Alıcı parayı işlem öncesinde sisteme yatırabilecek ancak satıcı mülkiyet devri gerçekleşmeden bu tutarı alamayacak.
Tapu müdürlüğündeki devir işlemi tamamlandığında sistemde tutulan satış bedelinin satıcının hesabına gönderilmesi öngörülüyor. Bu yöntemle alıcının ödeme yapmasına rağmen tapuyu alamaması veya satıcının taşınmazı devretmesine rağmen satış bedelini tahsil edememesi gibi risklerin azaltılması amaçlanıyor.
Alıcı, taşınmazın satış bedelini tapu devrinden önce Güvenli Ödeme Sistemi’ne yatırabilecek. Buradaki önemli değişiklik, yatırılan tutarın işlem tamamlanmadan satıcı tarafından kullanılamaması olacak.
Para güvenli sistemde bekletilecek ve mülkiyet değişikliği tamamlandıktan sonra satıcıya aktarılacak. Böylelikle para transferinin hangi aşamada gerçekleştirileceği tapu işleminin sonucuna bağlanmış olacak.
Planlanan modelde ödeme sürecinin bankalar ve tapu işlemleriyle bağlantılı güvenli altyapı üzerinden yürütülmesi öngörülüyor. Alıcı tarafından yatırılan satış bedeli, tapu devrinin gerçekleşmesini bekleyecek.
Devir tamamlandığında sistem parayı satıcıya aktaracak. Bu yöntem özellikle milyonlarca liraya ulaşabilen konut ve arsa satışlarında nakit taşıma ihtiyacını ve doğrudan para transferinin oluşturabileceği riskleri azaltmayı hedefliyor.
Güvenli Ödeme Sistemi’nin temel hedeflerinden biri, taşınmaz satışlarında yüksek miktarda nakit paranın elden taşınmasını azaltmak. Satış bedelinin güvenli ödeme altyapısı üzerinden gönderilmesiyle para hareketlerinin kayıt altında tutulması amaçlanıyor.
Yeni sistem aynı zamanda ödeme ve mülkiyet devri arasındaki zaman farkından kaynaklanabilecek sorunlara karşı tarafları korumayı hedefliyor. Dolandırıcılık ve sahtecilik risklerinin azaltılması da düzenlemenin öne çıkan amaçları arasında bulunuyor.
Güvenli ödeme modeliyle birlikte gerçek satış bedeli ile tapuda beyan edilen tutar konusu da önem kazanıyor. Sistemin kayıtlı taşınmaz ticaretini destekleyebilmesi için para hareketlerinin gerçek satış tutarları üzerinden gerçekleştirilmesi önem taşıyor.
Yalnızca rayiç bedel üzerinden ödeme sistemini kullanıp satış tutarının kalan bölümünü elden ödeme gibi yöntemlerin sistemin kayıt dışılığı azaltma hedefiyle uyuşmayacağı değerlendiriliyor. Bu nedenle yeni ödeme modelinin taşınmaz satış bedellerinin kayıt altına alınmasında da etkili olması bekleniyor.
Yeni sistem, gayrimenkul danışmanlarının taşınmaz satış sürecinden çıkarılması anlamına gelmiyor. Taşınmaz Ticareti Yetki Belgesi bulunan emlak işletmelerinin alıcı ve satıcılara sistemin kullanımı konusunda yardımcı olması bekleniyor.
Yetkili gayrimenkul işletmelerinin satış sürecindeki danışmanlık faaliyetlerini sürdürmesi, aynı zamanda yeni ödeme yönteminin uygulanmasına ilişkin tarafları yönlendirmesi planlanıyor.
Planlanan düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle tapu devri ile satış bedelinin aktarılması aynı sürecin iki bağlantılı aşaması haline gelecek. Alıcı parasını önceden yatırabilecek ancak para tapu devredilmeden satıcının hesabına geçmeyecek.
Mülkiyet değişikliği tamamlandığında satış bedelinin satıcıya aktarılmasıyla işlem sonuçlanacak. Modelin; nakit taşıma riskini azaltması, alıcı ve satıcının ödeme güvenliğini artırması, para hareketlerinin kayıt altında tutulmasını sağlaması ve taşınmaz ticaretinde kayıt dışılıkla mücadeleye katkıda bulunması hedefleniyor.
