Şanlıurfa Harran’da Tarihi Surların Gölgesinde 4 Aileyle Kurulan Aşağıkesmekaya’nın Yaşam Mücadelesi
Şanlıurfa’nın Harran ilçesine bağlı Aşağıkesmekaya Mahallesi, 1950’li yıllardan önce kadim surların etrafına yerleşen 4 ailenin yokluklar içindeki gayretiyle başlayan ve günümüze dek ulaşan köklü bir geçmişin izlerini taşımaktadır.
Harran ilçe merkezine yaklaşık 43 kilometre mesafede konumlanan yerleşimin serüveni, sadece sıradan bir iskan hikayesi olmayıp, geçmiş medeniyetlerden miras kaldığı düşünülen ve gizemini koruyan antik taş surların çevresinde verilen çetin bir varoluş mücadelesini yansıtmaktadır.
Günümüzde yerleşik bir mahalle hüviyetine kavuşan Aşağıkesmekaya’nın ilk dönemleri; eğitim, ulaşım ve kamu olanaklarının bulunmadığı, imkanların son derece kısıtlı olduğu yıllara dayanmaktadır.
Dört Ailenin İskanıyla Başlayan Süreç
Ömer Taş’ın anlatımları ve Gazeteci İbrahim Taş’ın paylaştığı bilgilere göre, 1950’li yıllardan önce bölgeye adım atan ilk sakinler devasa sur kalıntılarıyla karşılaştı. Bahse konu taş yapıların hangi uygarlığa ait olduğu o devirde bilinmiyordu.
Tarihi surların çevresine ilk etapta dört aile yerleşti. Bu ailelerden üçünün Biniamır aşiretine, birinin ise Bini Ummer aşiretine mensup olduğu aktarıldı. Göçerlikten yerleşik hayata geçiş yapan aileler, kadim kalıntıların etrafında kendi imkanlarıyla yaşam alanları oluşturdu.
Altyapısız Yıllarda Verilen Su Mücadelesi
Yerleşimin ilk evreleri mahalle halkı adına oldukça zorlu geçti. Yol ve altyapı hizmetlerinin bulunmadığı o dönemde içme suyuna erişim büyük bir çaba gerektiriyordu. Mahalle sakinleri su gereksinimlerini kendi imkanlarıyla kazdıkları kuyu ve sarnıçlardan temin etmek durumunda kaldı. Bu zorlu hayat şartları 1971 senesinde önemli bir gelişmeyle değişmeye başladı.
1971 Yılında Temiz Suya Erişim Sağlandı
Devlet eliyle mahalleye açılan ilk resmi içme suyu kuyusu, Aşağıkesmekaya için yeni bir dönüm noktası oldu. Kuyudan su çekebilmek için temin edilen mazotlu motor; sabah dört st, akşam dört st olmak üzere günde toplam sekiz st çalıştırılıyordu. Belirli st dilimlerinde dağıtılan temiz su, mahallede uzun yıllardır süregelen su sıkıntısını hafifletti.
1987 Yılında Elektrik Şebekesi Kuruldu
Mahalledeki dönüşümün bir diğer mühim basamağı 1987 yılında elektrik şebekesinin bölgeye getirilmesiyle kaydedildi. Elektriğin bağlanmasıyla birlikte mazotlu motor sistemi terk edilirken, günlük yaşamda pek çok kolaylık sağlandı. Yıllarca zorluklarla mücadele eden mahalle sakinleri, geçimlerini genel olarak tarım ve hayvancılık fliyetleriyle idame ettirdi. İmkansızlıkların arttığı dönemlerde ise kimi vatandaşlar mevsimlik tarım işçisi olarak il dışına gitmek durumunda kaldı.
Eğitimle Gelen Sosyal Dönüşüm
Şartların kademeli olarak düzelmesiyle mahallede çocukların eğitimine verilen ehemmiyet arttı. Ailelerin fedakarlıklarıyla eğitim hayatına devam eden yeni kuşaklar, farklı alanlarda devlete ve millete katkı sunan meslek gruplarına dahil oldu.
Kadim Surlardan Günümüz Mahallesine
1950’li yıllardan önce menşei bilinmeyen surların etrafında temeli atılan yerleşim; içme suyuna, elektriğe ve eğitim imkanlarına kavuşarak çağdaş bir mahalleye dönüştü. Bir zamanlar geçmiş medeniyetlerin izini taşıyan tarihi surlar, bugün yeni nesillerin yaşam sürdüğü mahallenin sessiz tanıkları olarak ayakta durmaya devam ediyor.
