Şanlıurfa’da Depremde Hasar Gören Tarihi Mahmut Paşa Camii Restorasyonun Ardından İbadete Açıldı
6 Şubat 2023 tarihinde gerçekleşen Kahramanmaraş merkezli sarsıntılar sadece konutları ve ticari alanları değil, Şanlıurfa’nın asırlık tarihi ve kültürel mirasını da doğrudan etkiledi.
Depremlerin akabinde şehirdeki çok sayıda ibadethane geçici süreyle kapatılırken, tescilli kültür varlıklarında standart onarımların yerine kapsamlı projelendirme, güçlendirme ve restorasyon uygulamaları hayata geçirildi.
Geçen üç yılı aşkın zaman zarfında kimi tarihi yapılar cemtine yeniden kavuşurken, birçok anıtsal eserde ise yenileme çalışmaları sürdürülüyor.
Söz konusu restorasyon sürecinin tamamlanan en güncel halkalarından birini Birecik ilçesindeki Mahmut Paşa Camii teşkil etti.
6 Şubat Sarsıntılarında Orta Düzeyde Hasar Almıştı
Kültür ve Turizm Bakanlığı Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan resmî kayıtlara göre Mahmut Paşa Camii, giriş taç kapısındaki kitabesine istinaden 1573 yılında Mahmut Paşa tarafından yaptırıldı.
Aynı resmî raporda tarihi mabedin 6 Şubat 2023 depreminde orta hasar gördüğü ifade ediliyor.
GAP Bölge Kalkınma İdaresinin Birecik ilçesindeki kültür varlıklarına ilişkin çalışmasında da eserin 1573-1574 tarihlerinde inşa edildiği, avlulu bir plana sahip olduğu ve ibadet mekânının enlemesine iki sahınlı, haç tonoz örtülü bir mimari sergilediği kaydediliyor.
Depremin sonrasında anıtsal cami için yürütülen süreç, yüzeysel hasarların giderilmesinin çok ötesinde ele alındı.
Mahmut Paşa Camii’nde Yürütülen Güçlendirme Çalışmaları
Kültür ve Turizm Bakanlığı Vakıflar Genel Müdürlüğü Şanlıurfa Vakıflar Bölge Müdürlüğü koordinesinde gerçekleştirilen müdahalelerde doğrudan yapının ana taşıyıcı sistemine odaklanıldı.
Restorasyon fliyetleri çerçevesinde caminin taşıyıcı sistemi ve tonozları güçlendirildi.
Minarede statik açıdan kapsamlı sağlamlaştırma yapılırken, üst örtü özgün malzeme ve geleneksel yapım teknikleri esas alınarak tamamen yenilendi.
Yapının iç ve dış cephelerinde hassas temizlik ile bölgesel kumlama tatbik edildi. Elektrik ve aydınlatma tesisatı modernize edilirken ahşap döşemeler, pencereler ve demir parmaklıklar elden geçirildi.
Avluya sonradan eklenmiş olan niteliksiz WC ünitesi kaldırılarak yerine caminin tarihi dokusuna uyumlu yeni abdesthane ve WC bölümleri inşa edildi.
Gerçekleştirilen bu kapsamlı imalatlar, çalışmanın salt bir kozmetik yenileme değil, bütüncül bir strüktürel güçlendirme olduğunu gösteriyor.
24 Ağustos’ta Düzenlenen Törenle Yeniden Hizmete Girdi
Restorasyon uygulamalarının neticelenmesiyle birlikte Mahmut Paşa Camii, 24 Ağustos 2026 tarihinde icra edilen merasimle kapılarını ibadete yeniden açtı.
Gerçekleştirilen açılış programına Birecik Kaymakam Vekili Muhammed Furkan Tuna, Birecik Belediye Başkan Yardımcısı Sakıp Yaşar, Şanlıurfa Vakıflar Bölge Müdürü Mehmet Emin Palalı, daire amirleri ve vatandaşlar iştirak etti.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Mahmut Paşa Camii ile Gaziantep’teki Bostancı Camii’ndeki çalışmaların tamamlanması sonucunda afet bölgesinde ihya edilerek hizmete açılan tescilli vakıf eseri sayısının 276’ya ulaştığını bildirdi.
Şanlıurfa’daki Tarihi Eserlerin Restorasyonunda Son Durum
Mahmut Paşa Camii’nin yeniden cemtiyle buluşması, Şanlıurfa genelinde tatbik edilen geniş kapsamlı onarım sürecinin önemli bir parçasını oluşturuyor.
Depremin ilk anından itibaren açıklanan tespitler, tablonun boyutunu net biçimde gözler önüne seriyordu.
Şanlıurfa Valiliği tarafından Aralık 2023 döneminde yapılan açıklamada, il genelinde 116 caminin deprem nedeniyle hasarlı olduğu duyurulmuştu.
Tarihi miras niteliğindeki Ulu Camii, Nimetullah Camii, Hasan Paşa Camii ve Selahaddin Eyyubi Camii gibi tescilli anıtlardaki güçlendirmelerin ise Bilim Kurulu rehberliğinde icra edildiği ifade edilmişti.
Söz konusu 116 rakamı il genelindeki tüm ibadethaneleri içerirken, Vakıflar Genel Müdürlüğü mülkiyetindeki tarihi eserler ise özel bir çalışma grubunu teşkil ediyor.
Vakıf Eserlerinde Kademeli Açılış Süreci
Şanlıurfa Valiliğinin 26 Ocak 2025 tarihli verilerine göre, afette hasar alarak ibadete kapatılan Vakıflar Genel Müdürlüğüne bağlı 28 camiden 11’i mezkûr tarihe kadar yeniden hizmet vermeye başlamıştı.
Bu eserlerin ikisinde restorasyon nihayete erdirilirken, dokuzunda güçlendirme ve hasar tasfiye işlemleri icra edilmişti.
Aynı süreçte Selahaddin Eyyubi, Eski Sefalı ve Hüseyin Paşa camilerindeki restorasyon adımları aralıksız sürdürülüyordu.
Bu veriler, anıtsal yapılardaki çalışmaların basit bir tadilattan öte zamana yayılan teknik bir restorasyon takvimi ile yürütüldüğünü ortaya koyuyor.
15 Vakıf Eseri Tamamlandı, Diğerlerinde Mesai Devam Ediyor
Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından 2025 senesi nihayetinde paylaşılan resmî istatistiklere göre Şanlıurfa’da 15 vakıf eserinin restorasyonu tamamlanmış, 10 eserde ise uygulamaların sürdüğü kaydedilmişti.
Bu tespitler yalnızca Şanlıurfa il sınırlarını kapsamakta olup, bölge müdürlüğüne bağlı Adıyaman verileri ayrı bir envanterde tutulmaktadır.
2026 senesinde de yenilemesi tamamlanan eserler peyderpey açılış listesine dahil edildi.
Selahaddin Eyyubi Camii Mart 2026’da İbadete Açılmıştı
Kentin simge anıtlarından Selahaddin Eyyubi Camii, 6 Şubat sarsıntılarında meydana gelen tahribat sebebiyle uzun süre cemtinden uzak kalmıştı.
Haziran 2023’te başlatılan kapsamlı onarım sürecinin nihayete ermesiyle birlikte cami, Mart 2026’da yeniden ibadete açıldı.
Şanlıurfa Valiliği, çalışmaların öngörülen takvimden
