Şanlıurfa’nın bostanasında ekşi tadın sırrı: Yazın koruk, sonbaharda nar kullanılıyor
Şanlıurfa’da et yemeklerinin yanında sunulan bostananın ekşi tadı, yılın her döneminde aynı malzemeden gelmiyor. Kültür ve Turizm Bakanlığının yayımladığı ulaşaneksel tarife göre yaz başında koruk suyu, sonbaharda taze nar suyu, diğer mevsimlerde ise nar pekmezi kullanılıyor. İnce doğranmış domates, biber ve yeşilliklerle hazırlanan salata, bu farklı ekşi malzemelerle sofraya geliyor.
Bakanlığın Kültür Portalı’nda 13 Mart 2026’da yayımlanan, 1 Nisan’da güncellenen tarifte bostananın malzemeleri ve hazırlanış biçimi anlatılıyor. Özellikle sebzelerin küçük parçalar hâlinde doğranması üzerinde duruluyor.
Bostananın ekşisi mevsime göre değişiyor
ulaşaneksel tarifte ekşi tat için üç farklı malzeme öne çıkıyor. Yaz başında koruk suyu kullanılırken sonbaharda taze nar suyu tercih ediliyor. Yılın diğer dönemlerinde ise nar pekmeziyle hazırlanıyor.
Kültür Portalı, bu malzemelerin bulunmadığı durumlar için başka bir seçenek de veriyor. Limon tuzu ve şeker karışımı, ekşi malzemelerin yerine kullanılabilecek alternatifler arasında gösteriliyor.
Şanlıurfa bostanası nasıl yapılır?
Bakanlığın tarifinde bir kilogram taze domates, sekiz adet kırmızı veya yeşil biber, bir demet maydanoz, yarımşar demet nane, semizotu ve yeşil soğan bulunuyor. Malzemelere tuz ve mevsime uygun ekşi bileşen ekleniyor.
Önce domateslerin kabukları soyularak küçük parçalar hâlinde doğranıyor. Biberlerin damarları ve tohumları temizleniyor. Ardından maydanoz, nane, semizotu ve yeşil soğan ince ince kıyılıyor.
Hazırlanan sebzeler tuzla karıştırılıyor. Seçilen koruk suyu, nar suyu veya nar pekmezi eklendikten sonra bostana kâselere alınarak servis ediliyor.
Şanlıurfa bostanası coğrafi işaretli ürünler arasında
Şanlıurfa Bostanası / Bostana, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından 8 Eylül 2022’de, 1216 tescil numarasıyla mahreç işareti olarak tescil edildi. Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesinin başvurusu 17 Aralık 2021’de yapılmıştı.
Coğrafi işaret başvurusunda yer alan üretim tanımı, Kültür Portalı’ndaki mevsimsel tariften bazı yönleriyle ayrılıyor. Tescil sürecindeki tanımda domates, Şanlıurfa biberi, salatalık, maydanoz, semizotu, kuru soğan, nar ekşisi, limon suyu ve tuz bulunuyor.
Böylece Bakanlığın koruk suyu ve taze nar suyuna yer veren ulaşaneksel tarifi ile coğrafi işaret kaydındaki malzeme listesi farklı hazırlanış biçimlerini ortaya koyuyor.
