Urfa Sıra Gecelerindeki Dönüşüm Akademik Çalışmayla Mercek Altına Alındı
Şanlıurfa’nın öne çıkan kültürel değerlerinden biri olan Urfa Sıra Gecelerinin geleneksel yapısında meydana gelen değişim, bilimsel bir çalışmanın konusu haline geldi. Öğretim Görevlisi İlker Rağbetli ve Doç. Dr. Ferhat Kaçar tarafından kaleme alınan “Kültürel Miras mı Ticari Gösteri mi? Urfa Sıra Gecelerinin Dönüşümünde Etkili Faktörler Üzerine Nitel Bir Araştırma” başlıklı makale, Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi’nin 24. sayısında okuyucuyla buluştu.
Çalışmada, sıra gecelerinin geleneksel işlevlerinden bugün turizm kapsamında organize edilen etkinliklere kadar uzanan değişim süreci incelendi. Bu süreçte medya, turizm ve popüler kültürün etkileri de değerlendirmeye alındı.
Urfa Sıra Geceleri Araştırmasında 17 Kişiyle Görüşüldü
Nitel araştırma yöntemi esas alınarak yürütülen çalışmada, Şanlıurfa’nın kültürel yaşamına, medyasına ve turizm sektörüne dair bilgi sahibi 17 kişiyle görüşmeler gerçekleştirildi. Katılımcılar arasında kültür araştırmacıları, gazeteciler, araştırmacı-yazarlar, turizm işletmecileri, medya işletme sahipleri, fotoğraf sanatçıları, akademisyenler ve bir müzik öğretmeni bulundu.
Görüşmelerden derlenen veriler, MAXQDA programı aracılığıyla içerik analizine tabi tutuldu. Bu sayede sıra gecelerinin yaşadığı değişim, farklı alanlarda tecrübe sahibi katılımcıların değerlendirmeleri üzerinden ele alındı.
Sıra Gecelerinin Geleneksel Yapısı Değişim Gösteriyor
Araştırmada, geleneksel sıra gecelerinin sohbet, dayanışma, sosyalleşme ve müzik ekseninde biçimlendiği ifade edildi. Günümüzde ise bilhassa turizme yönelik düzenlenen etkinliklerde ticari beklentilerin ve eğlence odaklı sunumların daha belirgin hale gelebildiğine vurgu yapıldı.
Çalışmada, medya ve turizm fliyetlerinin sıra gecelerinin bilinirliğine ve Şanlıurfa turizmine katkı sunduğu da belirtildi. Bununla birlikte bu süreçte geleneğin özgün niteliklerinin ve toplumsal işlevlerinin muhafaza edilmesinin önem arz ettiği kaydedildi.
Geleneğin Yaşatılması İçin İş Birliği Çağrısı
Araştırmacılar, Urfa Sıra Gecelerinin geleneksel özelliklerinin korunabilmesi amacıyla kamu kurumları, üniversiteler, kültür ve sanat kuruluşları ile yerel paydaşlar arasında iş birliği tesis edilmesini tavsiye etti.
Çalışmada ayrıca müzik ve sunum biçimlerinin geleneksel yapıyla uyum içinde devam ettirilmesi, kültürel aktarımın desteklenmesi ve sıra gecelerinin toplumsal işlevlerinin yaşatılması gerektiğinin altı çizildi.
İleride gerçekleştirilecek araştırmalarda kadınların, gençlerin, ailelerin, işletme çalışanlarının ve turistlerin deneyimlerinin de ele alınması önerildi. Bu yolla sıra gecesi geleneğinin farklı kuşaklar ve toplumsal gruplar nezdinde taşıdığı anlamların daha geniş kapsamlı biçimde ortaya konulabileceği ifade edildi.
Kültürel Mirasın Geleceğine Yönelik Kurumsal Çalışmalar
Şanlıurfa’da Urfa Sıra Gecesi geleneğinin korunması ve gelecek nesillere aktarılması hedefiyle kurumsal fliyetler de sürdürülüyor. Bu çerçevede hayata geçirilen “Urfa Sıra Gecesi Geleneğinin Korunması ve Yaşatılması Projesi Eğitim Programı”, geleneğin aslına uygun şekilde yaşatılmasını amaçlayan çalışmalar arasında bulunuyor.
Şanlıurfa GAPTEM’de düzenlenen programa Şanlıurfa Valisi Hasan Şıldak, Harran Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mehmet Tahir Güllüoğlu ve il protokolünden isimler iştirak etti.
Kurumsal fliyetler geleneğin korunmasına dönük uygulamaları gündeme taşırken, Rağbetli ve Kaçar’ın araştırması da dönüşümün sebeplerini ve kültürel mirasın yaşatılması için atılabilecek adımları bilimsel bir bakış açısıyla değerlendiriyor.
Araştırmanın tam metnine DergiPark üzerinden erişilebiliyor.
