Şanlıurfa’daki Siverekli Mescidi: Konuta Dönüşen Tarihî Caminin Bir Kısmı Hâlâ İbadete Açık
Şanlıurfa‘da yer alan Siverekli Mescidi, zaman içinde konut olarak kullanılmaya başlanmasına rağmen bir bölümünde ibadet işlevini sürdüren tarihî yapılar arasında bulunuyor. Kültür ve Turizm Bakanlığının kayıtlarında, eski caminin ibadete ayrılan kısmının Hz. Abbas Camii adıyla bilindiği ifade ediliyor. Yapıya bitişik konumda ise 1882 tarihli bir çeşme yer alıyor.
Şanlıurfa Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü tarafından hazırlanan Kültür ve İnançlar Diyarı Şanlıurfa adlı yayında, mescidin geçmişte yaşadığı dönüşüme yer veriliyor. Resmî kayıtlarda yapının, eski Siverekli Mahallesi’nde, günümüzde Beykapısı Mahallesi olarak adlandırılan bölgede konumlandığı kaydediliyor.
Siverekli Camii Zaman İçinde Konut Olarak Kullanıldı
Kültür ve Turizm Bakanlığının Kültür Portalı’nda paylaşılan bilgilere göre Siverekli Camii, süreç içinde özgün niteliğini yitirerek ev olarak kullanılmaya başlandı. Bununla birlikte yapının tamamı konuta dönüştürülmedi.
Caminin bir kısmı ibadet mekânı olarak kullanılmayı sürdürdü. Söz konusu bölüm, Hz. Abbas Camii adıyla anıldı. Bu sayede aynı tarihî yapı, geçmişte hem konut hem de ibadet işleviyle kayıtlara geçirildi.
Resmî kaynakta aktarılan bu dönüşümün hangi tarihte yaşandığına dair kesin bir yıl bilgisi paylaşılmıyor. Yapının ilk inşa tarihi ve kim tarafından yaptırıldığı da araştırma kayıtlarında bulunmuyor.
Tarihî Yapının Bitişiğinde 1882 Tarihli Çeşme Yer Alıyor
Siverekli Mescidi’nin bulunduğu alana ilişkin kayıtlarda dikkat çeken bir diğer ayrıntı, caminin bitişiğindeki tarihî çeşme olarak öne çıkıyor. Şanlıurfa Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünün yayınında, çeşmenin üzerinde hicri 1300, miladi 1882 tarihinin yer aldığı bildiriliyor.
Resmî açıklamada, çeşme ile Siverekli Camii’nin yan yana konumlandığı aktarılıyor. Çeşmenin tarihi, caminin inşa tarihi olarak değil, çeşmeye ait bir kayıt olarak sunuluyor.
Hz. Abbas Camii Kültür Portalı Kayıtlarında Bulunuyor
Kültür ve Turizm Bakanlığının Kültür Portalı’nda yapı, Siverekli Mescidi ve Hz. Abbas Camii adlarıyla tanıtılıyor. Bakanlığın turizm kaydında cami olarak sınıflandırılan yapı, inanç turizmi kapsamında da listelenmiş durumda.
Kültür Portalı’ndaki açıklama 31 Mart 2017 tarihinde yayımlanmış, 21 Şubat 2023 tarihinde ise güncellenmiştir. Kayıtta, yapıya şehir içi ulaşım araçlarıyla erişim sağlanabileceği bilgisi de yer alıyor.
Tarihî açıklamada eski Siverekli ve Beykapısı mahallelerinin adları anılırken, Kültür Portalı’nın adres bölümünde Hakimdede Mahallesi bulunuyor. Resmî kayıtlarda yer alan bu bilgiler, Siverekli Mescidi’nin geçmişteki kullanım değişimini ve Hz. Abbas Camii adıyla korunan ibadet bölümünü belgeliyor.
