MEB AGS Coğrafya Sorusu: Masif Olmayan Bölge Neresidir? İşte Beklenen Yanıt
Millî Eğitim Bakanlığı Akademi Giriş Sınavı’nın (MEB-AGS) coğrafya bölümü, sınavın ardından en çok tartışılan konular arasına girdi. Öğretmen adayları, özellikle “masif arazi olmayan yer hangisidir?” biçimindeki sorunun doğru cevabını merakla bekliyor. Sosyal medya platformlarında paylaşılan bilgilere göre, bu sorunun yanıtı tek bir isimde yoğunlaşıyor: Tuz Gölü. İşte bu sorunun dayandığı mantık ve söz konusu cevabın nedenleri.
MASİF ARAZİ NİTELİĞİ TAŞIMAYAN YER HANGİSİ? İŞTE YANITI
Adayların büyük bir kısmının üzerinde mutabık kaldığı yanıt Tuz Gölü‘dür. Sınav sorusunda, sunulan seçenekler arasından masif arazi özelliği göstermeyen bölgenin belirlenmesi talep edilmiştir. Tuz Gölü, meydana geliş biçimi itibarıyla bir masif olarak kabul edilmediği için diğer seçeneklerden ayrılmakta ve doğru cevap olarak öne çıkmaktadır.
Bu bağlamda önemli bir hatırlatma yapmak gerekmektedir: Bahsedilen yanıt, adayların sınavdan çıktıktan sonra gerçekleştirdikleri paylaşımlara dayanmaktadır. Kesinleşmiş sonuç, ÖSYM tarafından yayımlanacak resmî cevap anahtarı ile netlik kazanacaktır. Buna rağmen, sorunun coğrafi temeli, Tuz Gölü cevabını güçlü bir şekilde desteklemektedir.
MASİF ARAZİ KAVRAMI NEDİR?
Sorunun temelini kavramak için “masif” teriminin anlamını bilmek elzemdir. Masif; geniş bir coğrafi alanda yüzeye ulaşmış, magmatik ve metamorfik kayaçlardan oluşan sert ve dayanıklı bir kütledir. Bu tür araziler jeolojik açıdan son derece eski olup, metamorfik dönüşümler geçirmişlerdir ve çevresindeki kayaçlara kıyasla daha dirençli, daha yüksek bir yapıya sahiptirler. Kısacası masif, aşınmaya karşı dirençli, eski ve sağlam bir yer kabuğu parçasını ifade eder.
Türkiye, masif oluşumlar bakımından zengin bir ülkedir. Ülkemizdeki başlıca masif oluşumları şunlardır:
- Menderes Masifi – Batı Anadolu (Ege) bölgesinde geniş bir alanı kapsar.
- Bitlis Masifi – Van Gölü’nün güney kesimleri ile Muş çevresinde yer alan, Doğu Anadolu’nun en büyük masifidir.
- Kırşehir (Kızılırmak) Masifi – İç Anadolu’nun merkezi kısmında konumlanır.
- Yıldız (Istranca) Masifi – Trakya bölgesinde, Kırklareli yöresinde bulunur.
- Daday-Devrekâni Masifi – Kastamonu civarındadır.
TUZ GÖLÜ NEDEN DOĞRU CEVAP? İŞTE AÇIKLAMASI
Tuz Gölü’nün doğru yanıt olmasının ana sebebi, oluşum şeklindedir. Tuz Gölü bir masif olmayıp; İç Anadolu Bölgesi’nde yer alan geniş bir tektonik çöküntü havzası içerisinde bulunur. Yer kabuğunun yavaş hareketleri sonucunda çevresel alanlar yükselirken, günümüzdeki Kızılırmak masifi ile birlikte Obruk, Cihanbeyli ve Haymana gibi platolar meydana gelmiş; bu platolar arasında kalan geniş tektonik çukur ise zamanla su ile dolarak Tuz Gölü’nü oluşturmuştur.
Dolayısıyla Tuz Gölü, sert ve eski bir kütle olan masifin aksine, çökmüş bir alanda genç tortulların birikimiyle şekillenmiş kapalı bir havzadır. Sularını dışarıya akıtmayan, oldukça sığ ve yüksek tuzluluk oranına sahip bu göl, masif tanımına uymamaktadır. Diğer seçeneklerin masif nitelikli araziler olması, Tuz Gölü’nün bu kategoriden ayrılmasını ve “masif arazi olmayan” doğru yanıt haline gelmesini sağlamıştır.
RESMÎ CEVAP ANAHTARI NE ZAMAN YAYIMLANACAK?
Sınavda sorulan soruların kesin cevapları, ÖSYM tarafından duyurulacak resmî cevap anahtarı ile belirlenecektir. Adayların en doğru bilgilere ulaşabilmesi için ÖSYM’nin resmî internet sitesi (osym.gov.tr) üzerinden yapılacak açıklamaları takip etmeleri tavsiye edilmektedir. Cevap anahtarının yayımlanmasının ardından, itiraz süreçleri de yine ÖSYM’nin belirlediği takvim çerçevesinde yürütülecektir.
