KPSS Ortaöğretim Sınavında Adayları Zorlayan Osmanlı Terimleri: Dersaadet, Bâbıâli, Öşür, Mağfiret ve Hububat

2026 KPSS Ortaöğretim sınavı 25 Ekim 2026 Pazar günü gerçekleştirildi. Sınavın sona ermesinin ardından adaylar, soru metinlerinde yer alan kelimelerin anlamlarını araştırmaya yöneldi. Google Trends verileri incelendiğinde “dersdet ne demek”, “babıali ne demek”, “öşür ne demek”, “mağfiret ne demek” ve “hububat ne demek” sorgularının sınavın ardından Türkiye’de hızla yükseldiği görüldü. Adayların paylaştığı bilgilere göre sınavda Osmanlı’daki posta ve haberleşme teşkilatının adı da soruldu.

Dersdet Ne Demek?

Dersdet, “mutluluk kapısı” anlamını taşır ve Osmanlı döneminde İstanbul için kullanılan isimlerden biridir. Osmanlı döneminde İstanbul’a verilen diğer adlar arasında Âsitane, Deraliyye, Darülhilafe, Payitaht ve Konstantiniyye yer alır. KPSS’de yöneltilen “Dersdet neresidir?” sorusunun doğru cevabı İstanbul‘dur.

Bâbıâli Ne Demek?

Bâbıâli, “yüce kapı” anlamına gelir. Osmanlı’da sadrazamın görev yaptığı ve hükûmet işlerinin yürütüldüğü binayı, bu doğrultuda Osmanlı hükûmetini ifade eder. Tanzimat’ın ardından devlet yönetiminin merkezi Bâbıâli hâline geldi. 23 Ocak 1913’te gerçekleştirilen Bâbıâli Baskını ile İttihat ve Terakki yönetimi ele geçirdi. Cumhuriyet döneminde gazetelerin aynı semtte toplanmasıyla birlikte “Bâbıâli” sözcüğü Türk basınını anlatan bir deyime dönüştü.

Öşür Ne Demek?

Öşür (aşar), Osmanlı’da Müslüman çiftçilerden tahsil edilen toprak ürünü vergisidir; kelime “onda bir” anlamını taşır. Gayrimüslimlerden alınan karşılığı ise haraçtı. Aşar vergisi, İzmir İktisat Kongresi’nde alınan karar doğrultusunda 17 Şubat 1925’te yürürlükten kaldırıldı; söz konusu tarih KPSS’de sıklıkla karşılaşılan bir bilgidir.

Mağfiret Ne Demek?

Mağfiret, Allah’ın kullarının günahlarını bağışlaması ve affetmesi anlamına gelir. Ramazan ayının ilk on gününün rahmet, ikinci on gününün mağfiret, son on gününün ise cehennemden kurtuluş olarak anılması bu kavramla bağlantılıdır. Kavramla KPSS Türkçe testinde sözcük anlamı sorularında karşılaşılabilir.

Hububat Ne Demek?

Hububat, tahıl anlamına gelir; buğday, arpa, çavdar, yulaf, mısır ve pirinç gibi taneli bitkileri kapsar. Kelime, Arapçada “tane” anlamı taşıyan “habbe” sözcüğünün çoğuludur. Coğrafya sorularında Türkiye’nin tahıl üretimi, Türkçe sorularında ise sözcük anlamı bağlamında yer alır.

Berid Ne Demek?

Berid, İslam ve Türk-İslam devletlerinde posta ve haberleşme teşkilatına verilen isimdir. Adayların aktardığı bilgilere göre sınavda yer alan “Osmanlı’da posta ve haberleşme teşkilatı nedir?” sorusunun cevabı berid olarak işaretlendi. Osmanlı’da haberleşme ayrıca ulak ve menzil teşkilatı aracılığıyla sağlanırdı.

KPSS Osmanlı Terimleri Hakkında Sık Sorulan Sorular

Dersdet neresidir?

İstanbul.

Bâbıâli ne demek?

Osmanlı hükûmeti ve sadrazamlık makamı; sonradan Türk basını anlamında kullanıldı.

Öşür vergisi ne zaman kaldırıldı?

1925’te.

Hububat ne demek?

Tahıl.