Şanlıurfa’da 1 Dönüm Pamuk Üretim Maliyeti Ne Kadar? Girdi Kalemleri Tek Tek Hesaplandı
Türkiye’nin pamuk ambarı konumundaki Şanlıurfa’da 2026 hasat dönemi yaklaşırken, sektör temsilcileri ile üreticilerin dikkati ürün taban fiyatlarının yanı sıra tarımsal masraflara odaklandı.
Türkiye İstatistik Kurumu tarafından paylaşılan Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi verilerine göre, tarımsal girdi maliyetleri Haziran 2026 döneminde bir önceki yılın aynı dönemine oranla yüzde 32,06 artış kaydetti.
Giderlerdeki bu belirgin artışın akabinde çiftçilerin en fazla yanıt aradığı husus, bir dekar yani 1.000 metrekarelik alanda gerçekleştirilen pamuk tarımının toplam maliyeti oldu.
2026 senesinde kayıtlara geçen örnek üretim masrafları, bölgesel sulama giderleri, sağlanan tarımsal desteklemeler ve Şanlıurfa Ticaret Borsası işlem verileri derlenerek kapsamlı bir maliyet projeksiyonu hazırlandı.
Üretim Maliyetinin Temel Dayanakları
Maliyet çalışmasının ana harcama kalemleri oluşturulurken, Şubat 2026’da Şanlıurfa’da bir çiftçi tarafından paylaşılan örnek üretim tablosu baz alındı. Yapılan bu çalışma resmi bir tarife niteliği taşımayıp, üreticinin sahadaki fiili şartlarına göre oluşturduğu temsili bir modeldir.
Hazırlanan tabloda bir dekar pamuk için tohum gideri 500 TL, gübre gideri 2 bin 500 TL, zirai ilaç harcaması 1.250 TL, motorin ve tarla işleme bedeli 1.250 TL, işçilik maliyeti 1.500 TL, hasat masrafı 1.500 TL ve beklenmeyen gider payı 1.000 TL olarak yer aldı.
Söz konusu temel kalemler bir araya getirildiğinde, sulama ve tarla kirası hariç tutularak dekar başına masraf 9 bin 500 TL seviyesine ulaşmaktadır.
Şanlıurfa Zirt Odaları İl Koordinasyon Kurulu tarafından birinci hasat adına duyurulan 740 TL ve ikinci hasat için öngörülen 360 TL tutarındaki rakamların 2025 dönemine ait olduğu bilinmektedir. Kamu kayıtlarında 2026 dönemi için doğrulanmış yeni bir makineli hasat fiyatı bulunmadığı için hesaplamada Şubat 2026 verisindeki 1.500 TL’lik hasat maliyeti esas alınmıştır.
Sulama Ücretleri Maliyet Tablosunu Değiştiriyor
Şanlıurfa genelinde pamuk tarımı için yeknesak bir sulama fiyatı uygulanmamaktadır. Su kullanım tarifeleri bölgeye, kurulu tesise ve idari birliğe göre çeşitlilik göstermektedir.
TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu’nun 26 Mart 2026 tarihli oturum tutanaklarında Şanlıurfa Milletvekili Ferit Şenyaşar, Harran yöresinde pamuk sulama bedelinin dekar başına takriben 700 TL olduğunu dile getirmiştir.
İlgili komisyonda Topçu Gündaş Suruç Sulama Birliği sahasındaki tarife de müzakere edilmiştir. Birlik tarafından ilan edilen 2026 tarifesinde su kullanım hizmet bedeli dekar başına 3 bin 590 TL olarak bildirilmiştir.
Buna karşın DSİ Genel Müdürlüğü İşletme ve Bakım Dairesi Başkanı Cengiz Köse, komisyondaki beyanatında bu veriye itiraz ederek, Topçu Gündaş sahasında 2025 yılındaki 1.850 TL’lik tutarın yüzde 28 oranında artışla 2026 yılında yaklaşık 2 bin 300 TL olduğunu ifade etmiştir. Bu sebeple Suruç bölgesi için iki ayrı senaryo üzerinden hesaplama yürütülmüştür.
Viranşehir II. Kademe Sulaması çerçevesinde ise 2026 pamuk işletme ve bakım fiyatı dekar başına 1.717 TL olarak saptanmıştır. Bu meblağ muafiyet ve indirimler öncesindeki brüt tutardır. Kendi motopomp sistemiyle sulama yapanlara yüzde 50, modern damlama ve yağmurlama kullananlara ise yüzde 30’a varan tenzilat uygulanabilmektedir.
Öz Mülk Arazide Üretim Masrafı
Sulama ve kira hariç 9 bin 500 TL seviyesindeki temel harcamalara bölgesel su bedelleri ilave edildiğinde tablo şu şekilde şekillenmektedir:
- Harran: Yaklaşık 700 TL sulama bedeliyle kendi arazisindeki üretim maliyeti 10 bin 200 TL,
- Viranşehir II. Kademe: 1.717 TL tarifeyle toplam gider 11 bin 217 TL,
- Suruç (DSİ verisi): 2 bin 300 TL baz alındığında maliyet 11 bin 800 TL,
- Topçu Gündaş Birliği: 3 bin 590 TL tarife üzerinden hesaplandığında harcama 13 bin 90 TL seviyesine çıkmaktadır.
