Tunceli Depozito İade Sistemi: Yeni Dönem ve Ambalaj Geri Dönüşümünde Güncel Gelişmeler
Depozito iade sistemi, ilk uygulamaya konulduğu tarihten itibaren çeşitli revizyonlarla güncel yapısına kavuşmuştur. Tunceli ilinde de fliyette olan bu sistemin geçirdiği dönüşümler ve mevcut işleyiş biçimi merak konusu olmuştur. Bu bağlamda, yeni döneme ait belirgin başlıklar incelenmiştir.
Kısa bir çerçeve çizmek gerekirse: Sistemin resmi adı DOA olup, “Depozitosu Olan Ambalajlar” anlamına gelmektedir. Bu sistem, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Türkiye Çevre Ajansı tarafından yönetilmektedir.
İADE BEDELİNDE ARTIŞ YAŞANDI
Önemli değişikliklerden biri, ambalaj başına sağlanan bedelde meydana gelmiştir. Pilot uygulama safhasında ambalaj başına 25 kuruş olarak belirlenen iade tutarı, yeni dönemde 1 TL seviyesine yükseltilmiştir. Bu artış, sistemin daha fazla kullanıcı için cazip bir seçenek hâline gelmesini sağlamıştır.
SİSTEMİN KAPSAMI GENİŞLETİLDİ
Bir diğer önemli gelişme, sistemin uygulama alanının genişlemesidir. Başlangıçta belirli bölgelerde uygulanan sistem, zamanla daha geniş bir coğrafyaya yayılmış ve Tunceli dahil birçok farklı ilde erişilebilir duruma gelmiştir. Bu süreçte, depozito iade makinesi noktalarının sayısı da artmaya devam etmektedir.
İŞLEYİŞ DİJİTAL PLATFORMA TAŞINDI
Sistemin güncel versiyonunda işlemler tamamen dijital ortamda gerçekleştirilmektedir. İade süreci, DOA mobil uygulamasında (Google Play veya App Store üzerinden erişilebilir) oluşturulan QR kodun makineye okutulmasıyla başlamaktadır. Kazanılan tutar ise nakit olarak değil, DOA dijital cüzdanına yüklenmektedir. Bu cüzdandaki bakiye, banka hesabına transfer edilebilir, ATM’lerden çekilebilir veya anlaşmalı iş yerlerinde QR kod ile kullanılabilir.
KABUL EDİLEN AMBALAJLAR BELİRGİNLEŞTİRİLDİ
Sistemin mevcut durumunda hangi ambalajların kabul edildiği net bir şekilde tanımlanmıştır. Yalnızca üzerinde DOA logosu bulunan, boş ve formu bozulmamış PET şişeler, cam şişeler ve alüminyum içecek kutuları kabul edilmektedir. DOA logosu taşımayan ürünler ile karton ve kâğıt ambalajlar sistem kapsamı dışında tutulmaktadır.
TEMEL AMAÇ DEĞİŞMEDİ: ÇEVRE KORUMA
Gerçekleşen değişikliklere rağmen sistemin temel hedefi değişmeden kalmıştır: Ambalaj atıklarını çöpe atmak yerine geri dönüşüme kazandırmak ve bu eylemi gerçekleştiren kullanıcılara küçük bir bedel sunmaktır. Yeni dönemdeki düzenlemeler, bu amacı daha geniş bir kitleye ulaştırmayı hedeflemektedir.
TUNCELİ’DE GÜNCEL İADE NOKTALARI NASIL ÖĞRENİLİR?
Sistem yaygınlaşmaya devam ettiği için, iade noktaları da sürekli güncellenmektedir. Tunceli’deki en yakın ve aktif iade noktasını öğrenmek için resmi kaynak olarak doa.gov.tr adresi tavsiye edilmektedir. Bu sitenin “Ambalaj İadesi Nereye Yapılır?” sayfasından il, ilçe ve mahalle seçimi yapılarak (Pertek, Hozat veya Mazgirt fark etmeksizin) güncel noktalar görüntülenebilir. Ayrıca, DOA uygulamasındaki harita özelliği de yol tarifi sağlamaktadır.
