Atatürk Baraj Gölü’ndeki Sazanlarda Kan Farkı: Bozova Örneklerinde 5 Parametre Düşük Ölçüldü
Şanlıurfa’nın Bozova ilçesinde yer alan Atatürk Baraj Gölü’nden temin edilen sazan örneklerinde alyuvar, hemoglobin, hematokrit, toplam protein ve kolesterol değerlerinin, Samsat ve Sitilce bölgelerindeki balıklarla kıyaslandığında istatistiksel açıdan anlamlı seviyede düşük olduğu tespit edildi. Adıyaman Üniversitesi araştırmacıları Özge Fırat ve Özgür Fırat tarafından kaleme alınan çalışma, Kommagene Biyoloji Dergisi’nde yayımlandı. Araştırma, Eylül 2021’de gölün üç ayrı bölgesinden avlanan sazanlar üzerinde yürütülen kan analizlerini temel alıyor.
Bilim insanları tarafından Cyprinus carpio türü sazanların kan hücreleri, biyokimyasal göstergeleri ve stresle bağlantılı parametreleri karşılaştırıldı. Çalışma kapsamında Bozova ile diğer örnekleme noktaları arasında birden çok kan değerinde farklılık saptandı.
Bozova’daki Sazanlarda Beş Kan Değeri Daha Düşük Tespit Edildi
Araştırmada Samsat, Sitilce ve Bozova bölgelerinden toplanan kan örnekleri mercek altına alındı. Bozova’da yakalanan sazanların alyuvar sayısı, hemoglobin miktarı ve hematokrit değerleri, diğer iki bölgeden elde edilen örneklere kıyasla daha düşük ölçüldü.
Kan plazmasında yer alan toplam protein ve kolesterol düzeylerinde de benzer bir farklılık belirlendi. Araştırmacılar tarafından, söz konusu beş parametrede görülen düşüşün istatistiksel olarak anlamlı olduğu bildirildi.
Stres Göstergeleri ve Enzim Değerlerinde Yükseklik
Çalışmada yalnızca düşük seviyede çıkan kan değerleri değil, yüksek ölçülen parametreler de incelemeye alındı. Sitilce ve Bozova bölgelerindeki sazanlarda glikoz ve kortizol düzeylerinin, Samsat örnekleriyle karşılaştırıldığında anlamlı biçimde yüksek olduğu saptandı.
Kan plazmasındaki ALT, AST, ALP ve LDH enzimleri ile potasyum değerlerinde de aynı karşılaştırmada artış tespit edildi. Araştırmada istatistiksel anlamlılık için yüzde 5’lik hata düzeyi esas kabul edildi.
Bulgular Çevresel Kirleticilerle İlişkilendirildi
Özge Fırat ve Özgür Fırat, kan parametrelerinde saptanan farklılıkları, Atatürk Baraj Gölü’nün tarımsal ve kentsel fliyetlerden kaynaklanan kirleticilere maruz kalması çerçevesinde değerlendirdi.
Araştırmacılar, ulaşılan sonuçların balıkların bu çevresel koşullardan olumsuz yönde etkilendiğine işaret ettiği kanısına vardı. Bununla birlikte, çalışmada raporlanan kan değerleri, belirli bir kirleticinin bu değişimlere tek başına yol açtığını kesinleştirmiyor.
Kan Örnekleri 2021 Yılında Toplandı
Adıyaman Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi tarafından desteklenen araştırma, KMYOMAP/2021-0001 numaralı proje kapsamında hayata geçirildi. Çalışma için 24 Aralık 2020’de Adıyaman Üniversitesi Deney Hayvanları Etik Kurulundan onay alındı.
Bilimsel makale, Kommagene Biyoloji Dergisi’nin dokuzuncu cildinin birinci sayısında, 93-98. sayfalar arasında yayımlandı. Elde edilen sonuçlar, Eylül 2021’de avlanan sazanların kan değerlerini gözler önüne seriyor.
