Suruç’ta Geleneksel Beslenmenin Bitki Haritası Çıkarıldı: 44 Kaynak Kişiyle 64 Takson Belgelendi
Şanlıurfa’nın Suruç ilçesi ile çevresindeki köylerde yürütülen bilimsel çalışma, geleneksel beslenmede kullanılan 64 bitki taksonunu gün yüzüne çıkardı. Harran Üniversitesi desteğiyle hayata geçirilen araştırma kapsamında 44 kişiyle görüşmeler gerçekleştirildi. Bitkilerin hangi kısımlarının tüketildiği ve ne şekilde hazırlandığı kayıt altına alındı.
Serhan Yalçın, Hasan Akan ve Uğur Çakılcıoğlu tarafından kaleme alınan çalışma, 2019-2020 yıllarında sürdürüldü. Elde edilen bulgular, 25 Mart 2022’de Türk Doğa ve Fen Dergisi‘nde yayımlandı.
Suruç’ta 27 Familyaya Ait 64 Bitki Taksonu Tespit Edildi
Araştırmacılar tarafından Suruç ve çevresindeki yerleşim yerlerinde geleneksel olarak gıda amacıyla değerlendirilen bitkiler incelendi. Yapılan görüşmelerin ardından 27 farklı familyaya ait 64 bitki taksonu belirlendi.
Çalışmada bitkilerin yöresel ve bilimsel adlarının yanı sıra tüketilen kısımları ve hazırlanış yöntemleri de belgelendi. Derlenen örnekler, Harran Üniversitesi herbaryumunda teşhis edilerek bilimsel koleksiyona dahil edildi.
Salatalardan Yumurtalı Yemeklere Uzanan Kullanım Alanları
Araştırmada kayda geçirilen geleneksel kullanım biçimleri arasında bitki gövdelerinin soyularak tüketilmesi ve yaprakların salatalara ilave edilmesi yer alıyor. Bazı bitkilerin ise salçalı, pirinçli ya da yumurtalı yemeklerin hazırlanmasında kullanıldığı görüldü.
Baharat olarak değerlendirilen ve çay şeklinde demlenen bitkilere de çalışmada yer verildi. Gıda amacıyla tüketilen kısımlar arasında yaprak, gövde, kök, meyve ve bitkilerin toprak üstü bölümleri bulunuyor.
Papatyagiller ve Ballıbabagiller Öne Çıktı
İncelenen bitkiler içinde en fazla takson barındıran iki familya papatyagiller ve ballıbabagiller oldu. Her iki familyada da 10’ar takson tespit edildi.
Bu familyaları beş taksonla ebegümecigiller, dörder taksonla turpgiller ve baklagiller takip etti. Mentha cinsi ise üç taksonla araştırmada en fazla takson içeren cins olarak kaydedildi.
Akademik çalışmanın literatür değerlendirmesinde, Suruç’ta gıda amacıyla tüketilen bazı bitkilerin Türkiye’nin farklı bölgelerinde geleneksel tıbbi amaçlarla da kullanıldığına dikkat çekildi.
Yerel Bitki Kullanımı Bilimsel Kayda Geçirildi
Harran Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi tarafından desteklenen çalışmada, 44 kaynak kişiden edinilen bilgiler doğrultusunda yerel bitki kullanımına dair kayıtlar oluşturuldu.
Araştırmanın sonuçları, Suruç ve çevresindeki belirli yerleşimlerde 2019-2020 döneminde uygulanan geleneksel beslenme yöntemlerini belgeliyor. Çalışmada saptanan 64 takson, ilçedeki tüm bitki çeşitliliğini değil, araştırma kapsamında gıda amacıyla kullanıldığı belirlenen bitkileri ifade ediyor.
